170 olay · 37 hareket

Tarihsel olaylar

Savaşlar, siyasi dönüşümler, kuruluşlar, yıkımlar, teknolojik ve çevresel gelişmeler. Her olayın tarihlendirme yöntemi, güven düzeyi ve alternatif yorumları ayrıntı sayfasındadır.

y. MÖ 10.000 - 6600
Karadeniz kıyısında Ağaçlı grubu avcı-toplayıcılarıKültürelDüşük güven
Boğaz'ın kuzeyindeki Karadeniz kıyısında, fosil kumullar üzerinde çanak çömleksiz mikrolitik yontmataş toplulukları yoğunlaşır. Bu topluluklar Neolitik çiftçiler gelmeden önce kıyı kaynaklarına dayalı yaşayan grupları temsil eder. Özdoğan iç Anadolu ile kıyılar arasında Mezolitik buluntu vermeyen geniş bir boşluk bulunduğunu vurgular.
y. MÖ 2100 - 1900
Seyitömer Höyük'te İTÇ III'ten Orta Tunç Çağı'na geçişKültürelDüşük güven
Seyitömer'de dört evreli, surla çevrili ve düzenli planlı İTÇ III yerleşiminin (V. tabaka) üzerinde dört evreli bir Orta Tunç Çağı yerleşimi (IV. tabaka) kurulmuştur. Orta Tunç Çağı'nın C evresinde yerleşim yaklaşık 147 m uzunluğunda bir surla çevrilmiş, bir yangından sonra sur ve yapılar yenilenmiştir. Kerpiç analizleri iki dönemin yapı malzemesinin farklı olduğunu gösterir.
y. MÖ 1500
Telipinu ile Kizzuwatna arasında eşit şartlı antlaşmaAntlaşmaDüşük güven
Telipinu, bugünkü Çukurova'ya karşılık gelen Kizzuwatna ile eşit şartlarda bir ittifak antlaşması yapmış ve hemen ardından Kuzey Suriye'ye seferler düzenlemiştir.
y. MÖ 700 - 631
Kimmerlerin Sinop yarımadasına yerleştiği geleneğiSiyasiDüşük güven
Herodotos, İskitlerden kaçarak Asya'ya geçen Kimmerlerin sonradan Yunan kenti Sinop'un kurulduğu yarımadada bir koloni kurduğunu yazar. Sonraki yerel geleneklere göre Miletli Abron Kimmerlerce öldürülmüş, Koios ve Kretines ise Kimmerler Anadolu'yu hâlâ talan ederken ama yarımadadan ayrıldıktan sonra gelmiştir. Bu anlatıların arkeolojik karşılığı bu oturumda saptanamadı.
y. MÖ 644 - 625
Kimmerlerin Sardes'i (akropol hariç) ele geçirmesiYıkımDüşük güven
Herodotos'a göre Ardys döneminde göçebe İskitlerin yurtlarından sürdüğü Kimmerler Asya'ya gelip Sardes'i akropol dışında ele geçirdi. Kimmerlerin İyonya'ya gelişi kentlerin fethi değil bir yağma akınıydı.

Göç, ticaret, sefer ve yayılım hareketleri

y. MÖ 43.000 - 39.000
Levant İlk Üst Paleolitik geleneğinin kuzey Levant kıyısında (Hatay) görülmesiTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 10.730 - 8915
Orta Anadolu obsidyeninin Direkli Mağarası'na ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 10.500 - 9000
Bingöl ve Nemrut Dağ obsidyeninin Körtik Tepe'ye ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 7500 - 7100
Boncuklu topluluğundan Çatalhöyük Doğu'ya süreklilikYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 7100 - 6000
Kapadokya obsidyeninin Çatalhöyük'e ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 6700 - 6600
Orta Anadolu'dan Doğu Marmara'ya çiftçi göçüGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 4000 - 3000
Uruk merkezi ile Hacınebi arasında idari iletişim ve değişimTicaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 3100 - 2800
Kura-Araxes öğelerinin Malatya ovasına yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 3000 - 2000
Kestel cevherinin Göltepe'de işlenmesiHammadde dolaşımı · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2500 - 2200
Anadolu Ticaret Ağı bağlantıları (Ege kıyısı - iç Anadolu)Ticaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 2450 - 2000
Depas biçiminin Batı Anadolu'dan Orta Anadolu üzerinden Yukarı Fırat'a yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2400 - 2200
'Büyük Kervan Yolu'nun Küllüoba-Alacahöyük koluTicaret · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2314 - 2197
Istranca madenlerinin Kanlıgeçit ve Selimpaşa üzerinden Troia'ya aktarılması önerisiHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1975 - 1725
Kaniš-Hattuš ticaret bağlantısıTicaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1975 - 1725
Aššur-Kaniš kalay ve tekstil ticaretiTicaret · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1595
I. Muršili'nin Halpa ve Babil seferiAskerî sefer · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1319 - 1318
II. Muršili'nin Arzawa'ya yürüyüşüAskerî sefer · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1275 - 1274
Hitit ordusunun Kadeš'e yürüyüşüAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1200 - 950
Friglerin Güneydoğu Avrupa'dan Orta Anadolu'ya gelişi (hipotez)Göç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1100 - 900
İyon göçü geleneği: Atina'dan İyonya'yaGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 950 - 901
Walastin kralı Suppiluliuma'nın Kilikya seferiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 858
III. Salmanassar'ın 1. yıl batı seferi (MÖ 858)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 839
III. Salmanassar'ın Que seferi (MÖ 839)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 743
III. Tiglath-pileser'in Urartu ordusunu Arpad'dan Turušpa'ya kovalaması (MÖ 743)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 717
II. Sargon'un Karkamış seferi (MÖ 717)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 714 - 619
Kimmerlerin Urartu sınırlarından Batı Anadolu'ya hareketleriGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 714
II. Sargon'un 8. seferi: Urmiye Gölü çevresi ve Musasir (MÖ 714)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 650 - 550
Sikke teknolojisinin Lidya ve Efes'ten İyon kentlerine yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 650 - 631
Miletlilerin Sinop'a yerleşmesiYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 631 - 600
Sinop'tan Trapezous'a koloniYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 625 - 600
Milet'ten Tieion'a kolonizasyonYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 560 - 558
Megara ve Boiotia'dan Herakleia Pontike'ye kolonizasyonYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 547
Kroisos'un Sardes'ten Halys'i geçerek Pteria'ya yürüyüşüAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 547
Kyros'un Pteria'dan Sardes'e hızlı ilerleyişiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 546 - 540
Harpagos'un İyonya'dan Likya'ya seferleriAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 546 - 545
Mazares'in Sardes'ten Menderes ovasına cezalandırma seferiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 513
Dareios ordusunun Kalkhedon'dan Boğaz köprüsü üzerinden Trakya'ya geçişiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh