Anatolia Chronos

Antik ve modern adlar ile yazım varyantları eşleşir (ör. Hattuşa, Hattuša, Hattusa, Boğazköy).

170 olay · 37 hareket

Tarihsel olaylar

Savaşlar, siyasi dönüşümler, kuruluşlar, yıkımlar, teknolojik ve çevresel gelişmeler. Her olayın tarihlendirme yöntemi, güven düzeyi ve alternatif yorumları ayrıntı sayfasındadır.
  1. y. 1,2 milyon yıl önce - 1,2 milyon yıl önce
    Anadolu'da güvenli tarihlenmiş en eski taş alet (Gediz)TeknolojikOrta güven

    Kula yakınında Gediz Nehri'nin Erken Pleistosen menderes dolgusunda bulunan sert çekiçle çıkarılmış kuvarsit yonga, bazalt lavlarının 40Ar/39Ar yaşları ve paleomanyetizmayla yaklaşık 1,24-1,17 milyon yıl önceye yerleştirildi. Yazarlar bunu Anadolu'da güvenli tarihlenmiş en eski hominin varlığı olarak sunar.

  2. y. 1,1 milyon yıl önce - 162 bin yıl önce
    Orta Anadolu'da in situ Aşölyen (Kaletepe Deresi 3)TeknolojikOrta güven

    Göllü Dağ'daki Kaletepe Deresi 3'te Alt Paleolitik V. düzeyde obsidyenden el baltası üretimi saptandı ve Aşölyen olarak yorumlandı. Bu, Anadolu'da belgelenen ilk in situ Aşölyen endüstrisidir; ancak yaşı yalnızca geniş stratigrafik sınırlarla bilinir.

  3. y. 992 bin yıl önce - 782 bin yıl önce
    Dursunlu'da Alt Pleistosen taş aletleriTeknolojikOrta güven

    Konya yakınındaki Dursunlu linyit ocağında gergedan, su aygırı ve at kalıntılarıyla birlikte 135 işlenmiş kuvars alet bulundu. Katmanlar paleomanyetik polarite dönüşümüne göre 0,99-0,78 milyon yıl önce arasına tarihlendi.

  4. y. MÖ 41.000 - 39.000
    Üçağızlı'da İlk Üst Paleolitik bıçak teknolojisi ve en eski kabuk boncuklarTeknolojikYüksek güven

    Hatay'daki Üçağızlı Mağarası'nda Levant'takilere benzer İlk Üst Paleolitik topluluklar, bıçak aletlerle birlikte çok sayıda deniz kabuğu boncuk verdi. En eski süs eşyalı düzeyler yaklaşık 41.000-43.000 takvim yılı öncesine tarihlenir ve Batı Asya'daki en eski kişisel süs geleneklerindendir.

  5. y. MÖ 3900 - 3400
    Arslantepe'de arsenikli bakır ve yerleşim içi ergitmeTeknolojikYüksek güven

    Arslantepe VII'de (Geç Kalkolitik 3-4) bakır, arsenikli bakır ve arsenik-nikelli bakır kullanıldı; cüruflar yerleşim içinde bakır ve kurşun ergitildiğini gösterir. Farklı bileşimler ve kurşun izotopları birden çok hammadde kaynağına işaret eder.

  6. y. MÖ 3000 - 2000
    Kestel'de kalay madenciliğiTeknolojikTartışmalı

    Orta Toroslar'daki Kestel madeninde İTÇ'de kasiterit içeren cevher çıkarıldığı ve yakındaki Göltepe'de potalarda kalay ergitildiği öne sürülmüştür. Bu yorum düşük tenör, altın ve kurşun hipotezleri nedeniyle tartışmalıdır; 2021 mineralojik analizi kasiteritin hedef mineral olduğunu destekler.

  7. y. MÖ 2500 - 2300
    Troya'da kalay tuncunun ortaya çıkışıTeknolojikOrta güven

    Troya'da kalay içeren en erken nesne Troya II Geç evresine aittir. Kalay tuncu büyük ölçüde kalede bulunur, Troya III'te arsenikli ve alaşımsız bakırla sayıca denkleşir ve Troya IV'te görülmez. Bazı tunçların bölgesel kurşun izotop imzaları yerinde alaşımlama yapıldığını gösterir.

  8. y. MÖ 1200 - 900
    Anadolu'da demir işçiliğinin kademeli gelişimiTeknolojikOrta güven

    Demir Çağı'nın başlangıcı Anadolu ve Yakın Doğu'da genellikle MÖ 2. binyılın son çeyreğine konur. Kaman-Kalehöyük'ün Tunç Çağı tabakalarındaki demir eserler ve Karya'daki Asarlık'ın Protogeometrik bıçakları, demir üretiminin ani bir buluştan çok uzun bir deneme süreciyle geliştiğini gösterir.

  9. y. MÖ 810 - 780
    Menua (Şamram) Kanalı'nın inşasıTeknolojikOrta güven

    Menua döneminde Hewasor vadisinin batısından başkent Tuşpa'ya su taşıyan büyük kanal açıldı ve güzergâhı boyunca yazıtlarla tanıtıldı. Kanal kısmen bugün de kullanılmaktadır.

  10. y. MÖ 800 - 701
    Frig alfabesinin ortaya çıkışıTeknolojikOrta güven

    Gordion'da yazı MÖ 8. yüzyılda başlar. Yazıtlar çoğunlukla pişirilmiş kaplar üzerine kazınmıştır ve eski Yunan alfabesine çok yakın bir alfabe kullanır. Aynı dönemde Geç Hitit dünyasında Hiyeroglif Luvice, Urartu'da çivi yazısı kullanılıyordu.

  11. y. MÖ 660 - 630
    Elektron sikkenin ortaya çıkışı (Artemision buluntuları)TeknolojikOrta güven

    Batı Anadolu'da standart ağırlıklı elektron sikkeler ortaya çıktı. Artemision'da bulunan 108 sikke ve bağlamları sikkenin başlangıcını MÖ 7. yüzyıl ortasına tarihler. Elektron doğal bir alaşım değil, saf altına gümüş katılarak üretilmiş yapay bir alaşımdı.

  12. y. MÖ 580 - 561
    Altın ve gümüş ayrı sikkelerin (kroiseidler) basılmasıTeknolojikTartışmalı

    Aslan ve boğa ön gövdeleri karşı karşıya gelen tipte saf altın ve saf gümüş sikkeler basıldı. Sardes'te MÖ 547 yıkım tabakasında ve altında bulunan kroiseidler bu sikkelerin Pers döneminde değil Kroisos döneminde basıldığını gösterir. Saf gümüş sikkenin getirilmesi Yunan dünyasında hızla benimsendi.

Göç, ticaret, sefer ve yayılım hareketleri