170 olay · 37 hareket

Tarihsel olaylar

Savaşlar, siyasi dönüşümler, kuruluşlar, yıkımlar, teknolojik ve çevresel gelişmeler. Her olayın tarihlendirme yöntemi, güven düzeyi ve alternatif yorumları ayrıntı sayfasındadır.

y. 1,2 milyon yıl önce - 1,2 milyon yıl önce
Anadolu'da güvenli tarihlenmiş en eski taş alet (Gediz)TeknolojikOrta güven
Kula yakınında Gediz Nehri'nin Erken Pleistosen menderes dolgusunda bulunan sert çekiçle çıkarılmış kuvarsit yonga, bazalt lavlarının 40Ar/39Ar yaşları ve paleomanyetizmayla yaklaşık 1,24-1,17 milyon yıl önceye yerleştirildi. Yazarlar bunu Anadolu'da güvenli tarihlenmiş en eski hominin varlığı olarak sunar.
y. 1,1 milyon yıl önce - 162 bin yıl önce
Orta Anadolu'da in situ Aşölyen (Kaletepe Deresi 3)TeknolojikOrta güven
Göllü Dağ'daki Kaletepe Deresi 3'te Alt Paleolitik V. düzeyde obsidyenden el baltası üretimi saptandı ve Aşölyen olarak yorumlandı. Bu, Anadolu'da belgelenen ilk in situ Aşölyen endüstrisidir; ancak yaşı yalnızca geniş stratigrafik sınırlarla bilinir.
y. 992 bin yıl önce - 782 bin yıl önce
Dursunlu'da Alt Pleistosen taş aletleriTeknolojikOrta güven
Konya yakınındaki Dursunlu linyit ocağında gergedan, su aygırı ve at kalıntılarıyla birlikte 135 işlenmiş kuvars alet bulundu. Katmanlar paleomanyetik polarite dönüşümüne göre 0,99-0,78 milyon yıl önce arasına tarihlendi.
y. MÖ 2500 - 2300
Troya'da kalay tuncunun ortaya çıkışıTeknolojikOrta güven
Troya'da kalay içeren en erken nesne Troya II Geç evresine aittir. Kalay tuncu büyük ölçüde kalede bulunur, Troya III'te arsenikli ve alaşımsız bakırla sayıca denkleşir ve Troya IV'te görülmez. Bazı tunçların bölgesel kurşun izotop imzaları yerinde alaşımlama yapıldığını gösterir.
y. MÖ 1200 - 900
Anadolu'da demir işçiliğinin kademeli gelişimiTeknolojikOrta güven
Demir Çağı'nın başlangıcı Anadolu ve Yakın Doğu'da genellikle MÖ 2. binyılın son çeyreğine konur. Kaman-Kalehöyük'ün Tunç Çağı tabakalarındaki demir eserler ve Karya'daki Asarlık'ın Protogeometrik bıçakları, demir üretiminin ani bir buluştan çok uzun bir deneme süreciyle geliştiğini gösterir.
y. MÖ 810 - 780
Menua (Şamram) Kanalı'nın inşasıTeknolojikOrta güven
Menua döneminde Hewasor vadisinin batısından başkent Tuşpa'ya su taşıyan büyük kanal açıldı ve güzergâhı boyunca yazıtlarla tanıtıldı. Kanal kısmen bugün de kullanılmaktadır.
y. MÖ 800 - 701
Frig alfabesinin ortaya çıkışıTeknolojikOrta güven
Gordion'da yazı MÖ 8. yüzyılda başlar. Yazıtlar çoğunlukla pişirilmiş kaplar üzerine kazınmıştır ve eski Yunan alfabesine çok yakın bir alfabe kullanır. Aynı dönemde Geç Hitit dünyasında Hiyeroglif Luvice, Urartu'da çivi yazısı kullanılıyordu.
y. MÖ 660 - 630
Elektron sikkenin ortaya çıkışı (Artemision buluntuları)TeknolojikOrta güven
Batı Anadolu'da standart ağırlıklı elektron sikkeler ortaya çıktı. Artemision'da bulunan 108 sikke ve bağlamları sikkenin başlangıcını MÖ 7. yüzyıl ortasına tarihler. Elektron doğal bir alaşım değil, saf altına gümüş katılarak üretilmiş yapay bir alaşımdı.

Göç, ticaret, sefer ve yayılım hareketleri

y. MÖ 43.000 - 39.000
Levant İlk Üst Paleolitik geleneğinin kuzey Levant kıyısında (Hatay) görülmesiTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 10.730 - 8915
Orta Anadolu obsidyeninin Direkli Mağarası'na ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 10.500 - 9000
Bingöl ve Nemrut Dağ obsidyeninin Körtik Tepe'ye ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 7500 - 7100
Boncuklu topluluğundan Çatalhöyük Doğu'ya süreklilikYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 7100 - 6000
Kapadokya obsidyeninin Çatalhöyük'e ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 6700 - 6600
Orta Anadolu'dan Doğu Marmara'ya çiftçi göçüGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 4000 - 3000
Uruk merkezi ile Hacınebi arasında idari iletişim ve değişimTicaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 3100 - 2800
Kura-Araxes öğelerinin Malatya ovasına yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 3000 - 2000
Kestel cevherinin Göltepe'de işlenmesiHammadde dolaşımı · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2500 - 2200
Anadolu Ticaret Ağı bağlantıları (Ege kıyısı - iç Anadolu)Ticaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 2450 - 2000
Depas biçiminin Batı Anadolu'dan Orta Anadolu üzerinden Yukarı Fırat'a yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2400 - 2200
'Büyük Kervan Yolu'nun Küllüoba-Alacahöyük koluTicaret · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2314 - 2197
Istranca madenlerinin Kanlıgeçit ve Selimpaşa üzerinden Troia'ya aktarılması önerisiHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1975 - 1725
Kaniš-Hattuš ticaret bağlantısıTicaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1975 - 1725
Aššur-Kaniš kalay ve tekstil ticaretiTicaret · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1595
I. Muršili'nin Halpa ve Babil seferiAskerî sefer · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1319 - 1318
II. Muršili'nin Arzawa'ya yürüyüşüAskerî sefer · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1275 - 1274
Hitit ordusunun Kadeš'e yürüyüşüAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1200 - 950
Friglerin Güneydoğu Avrupa'dan Orta Anadolu'ya gelişi (hipotez)Göç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1100 - 900
İyon göçü geleneği: Atina'dan İyonya'yaGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 950 - 901
Walastin kralı Suppiluliuma'nın Kilikya seferiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 858
III. Salmanassar'ın 1. yıl batı seferi (MÖ 858)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 839
III. Salmanassar'ın Que seferi (MÖ 839)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 743
III. Tiglath-pileser'in Urartu ordusunu Arpad'dan Turušpa'ya kovalaması (MÖ 743)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 717
II. Sargon'un Karkamış seferi (MÖ 717)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 714 - 619
Kimmerlerin Urartu sınırlarından Batı Anadolu'ya hareketleriGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 714
II. Sargon'un 8. seferi: Urmiye Gölü çevresi ve Musasir (MÖ 714)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 650 - 550
Sikke teknolojisinin Lidya ve Efes'ten İyon kentlerine yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 650 - 631
Miletlilerin Sinop'a yerleşmesiYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 631 - 600
Sinop'tan Trapezous'a koloniYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 625 - 600
Milet'ten Tieion'a kolonizasyonYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 560 - 558
Megara ve Boiotia'dan Herakleia Pontike'ye kolonizasyonYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 547
Kroisos'un Sardes'ten Halys'i geçerek Pteria'ya yürüyüşüAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 547
Kyros'un Pteria'dan Sardes'e hızlı ilerleyişiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 546 - 540
Harpagos'un İyonya'dan Likya'ya seferleriAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 546 - 545
Mazares'in Sardes'ten Menderes ovasına cezalandırma seferiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 513
Dareios ordusunun Kalkhedon'dan Boğaz köprüsü üzerinden Trakya'ya geçişiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh