170 olay · 37 hareket

Tarihsel olaylar

Savaşlar, siyasi dönüşümler, kuruluşlar, yıkımlar, teknolojik ve çevresel gelişmeler. Her olayın tarihlendirme yöntemi, güven düzeyi ve alternatif yorumları ayrıntı sayfasındadır.

y. MÖ 19.550 - 16.550
Son Buzul Maksimumu: Anadolu dağlarında buzulların en geniş yayılımıÇevreselYüksek güven
Kozmojenik tarihlendirmeye göre Türkiye'nin güneyi ile Lübnan arasındaki dağlarda buzullar en geniş konumlarına küresel Son Buzul Maksimumu ile eşzamanlı olarak 21,5-18,5 bin yıl önce ulaştı. Bazı dağlarda SBM öncesi ilerlemeler de saptandı. Geç buzul döneminde buzullar geri çekildi ve yaklaşık 16 bin yıl önce daha küçük morenler bıraktı.
y. MÖ 10.050 - 9700
Genç Dryas soğuk evresiÇevreselYüksek güven
Geç buzul döneminin sonundaki Genç Dryas soğuk evresinde Doğu Anadolu'da Van Gölü'nün düzeyi belirgin biçimde düştü ve bitki örtüsü yarı çöle döndü. Bazı Anadolu dağlarında buzul ilerlemeleri yaklaşık 12 bin yıl öncesine tarihlenir. Evre, Grönland buz çekirdeği kronolojisine göre 11.703 yıl önce (2000 yılı tabanlı) Holosen'e geçişle sona erdi.
MÖ 1198 - 1196
MÖ 1198-1196 çok yıllı şiddetli kuraklık (Gordion ardıç halkaları)ÇevreselYüksek güven
Gordion'dan çıkan ardıç ağaçlarının halka genişliği ve karbon izotopu verisi MÖ 1198-1196 (±3) yıllarında ardışık üç yıllık olağanüstü bir kuraklığı gösterir. Bu kuraklık Hitit İmparatorluğu'nun çöküşüyle aynı zamana düşer.

Göç, ticaret, sefer ve yayılım hareketleri

y. MÖ 43.000 - 39.000
Levant İlk Üst Paleolitik geleneğinin kuzey Levant kıyısında (Hatay) görülmesiTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 10.730 - 8915
Orta Anadolu obsidyeninin Direkli Mağarası'na ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 10.500 - 9000
Bingöl ve Nemrut Dağ obsidyeninin Körtik Tepe'ye ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 7500 - 7100
Boncuklu topluluğundan Çatalhöyük Doğu'ya süreklilikYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 7100 - 6000
Kapadokya obsidyeninin Çatalhöyük'e ulaşmasıHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 6700 - 6600
Orta Anadolu'dan Doğu Marmara'ya çiftçi göçüGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 4000 - 3000
Uruk merkezi ile Hacınebi arasında idari iletişim ve değişimTicaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 3100 - 2800
Kura-Araxes öğelerinin Malatya ovasına yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 3000 - 2000
Kestel cevherinin Göltepe'de işlenmesiHammadde dolaşımı · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2500 - 2200
Anadolu Ticaret Ağı bağlantıları (Ege kıyısı - iç Anadolu)Ticaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 2450 - 2000
Depas biçiminin Batı Anadolu'dan Orta Anadolu üzerinden Yukarı Fırat'a yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2400 - 2200
'Büyük Kervan Yolu'nun Küllüoba-Alacahöyük koluTicaret · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 2314 - 2197
Istranca madenlerinin Kanlıgeçit ve Selimpaşa üzerinden Troia'ya aktarılması önerisiHammadde dolaşımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1975 - 1725
Kaniš-Hattuš ticaret bağlantısıTicaret · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1975 - 1725
Aššur-Kaniš kalay ve tekstil ticaretiTicaret · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1595
I. Muršili'nin Halpa ve Babil seferiAskerî sefer · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1319 - 1318
II. Muršili'nin Arzawa'ya yürüyüşüAskerî sefer · Yaklaşık güzergâh
y. MÖ 1275 - 1274
Hitit ordusunun Kadeš'e yürüyüşüAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1200 - 950
Friglerin Güneydoğu Avrupa'dan Orta Anadolu'ya gelişi (hipotez)Göç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 1100 - 900
İyon göçü geleneği: Atina'dan İyonya'yaGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 950 - 901
Walastin kralı Suppiluliuma'nın Kilikya seferiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 858
III. Salmanassar'ın 1. yıl batı seferi (MÖ 858)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 839
III. Salmanassar'ın Que seferi (MÖ 839)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 743
III. Tiglath-pileser'in Urartu ordusunu Arpad'dan Turušpa'ya kovalaması (MÖ 743)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 717
II. Sargon'un Karkamış seferi (MÖ 717)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 714 - 619
Kimmerlerin Urartu sınırlarından Batı Anadolu'ya hareketleriGöç · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 714
II. Sargon'un 8. seferi: Urmiye Gölü çevresi ve Musasir (MÖ 714)Askerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 650 - 550
Sikke teknolojisinin Lidya ve Efes'ten İyon kentlerine yayılımıTeknoloji ve fikir yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 650 - 631
Miletlilerin Sinop'a yerleşmesiYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 631 - 600
Sinop'tan Trapezous'a koloniYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 625 - 600
Milet'ten Tieion'a kolonizasyonYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 560 - 558
Megara ve Boiotia'dan Herakleia Pontike'ye kolonizasyonYerleşim yayılımı · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 547
Kroisos'un Sardes'ten Halys'i geçerek Pteria'ya yürüyüşüAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 547
Kyros'un Pteria'dan Sardes'e hızlı ilerleyişiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 546 - 540
Harpagos'un İyonya'dan Likya'ya seferleriAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 546 - 545
Mazares'in Sardes'ten Menderes ovasına cezalandırma seferiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh
y. MÖ 513
Dareios ordusunun Kalkhedon'dan Boğaz köprüsü üzerinden Trakya'ya geçişiAskerî sefer · Varsayımsal güzergâh