Anatolia Chronos

Antik ve modern adlar ile yazım varyantları eşleşir (ör. Hattuşa, Hattuša, Hattusa, Boğazköy).

170 olay · 37 hareket

Tarihsel olaylar

Savaşlar, siyasi dönüşümler, kuruluşlar, yıkımlar, teknolojik ve çevresel gelişmeler. Her olayın tarihlendirme yöntemi, güven düzeyi ve alternatif yorumları ayrıntı sayfasındadır.
  1. y. 1,3 milyon yıl önce - 1,1 milyon yıl önce
    Kocabaş'ta Homo erectus varlığı ve tarihlendirme tartışmasıKültürelTartışmalı

    Denizli'de bir traverten bloğunda bulunan kısmi kafatası Türkiye'de bilinen tek Homo erectus fosilidir. İlk çalışmalar onu Orta Pleistosen'e (yaklaşık 500 bin yıl) koydu; kozmojenik nüklit ve paleomanyetik tarihlendirme ise fosili taşıyan traverteni en az 1,1 milyon yıl, büyük olasılıkla 1,1-1,3 milyon yıl öncesine tarihledi.

  2. y. MÖ 6700 - 5500
    Neolitik yaşamın Anadolu'dan Ege üzerinden Avrupa'ya yayılmasıKültürelTartışmalı

    Antik DNA çalışmaları, Avrupa'nın ilk çiftçilerinin soylarının neredeyse tamamını Kuzeybatı Anadolu ve Ege'deki Neolitik çiftçilerden aldığını göstermiştir. Barcın'dan alınan örnekler 'Anadolu çiftçisi' genetik profilinin tanımlanmasında belirleyici olmuştur; Orta Anadolu Neolitik bireyleri de aynı gen havuzuna aittir. Bu bulgular insan göçünün yayılımda büyük rol oynadığını gösterse de, yayılımın her bölgede aynı biçimde olmadığı ve yerel benimsemenin de rol oynadığı arkeolojik olarak tartışılmaktadır.

  3. y. MÖ 6400 - 5800
    Marmara kıyısında göçmen çiftçilerle yerel avcı-balıkçıların karşılaşması (Fikirtepe kıyı yerleşimleri)KültürelTartışmalı

    Fikirtepe kültürünün kıyı yerleşimlerinde (Fikirtepe, Pendik, Yenikapı) yuvarlak dal örgü kulübeler ve av, balık ve kabukluya dayalı karma ekonomi görülürken iç kesim yerleşimlerinde dikdörtgen yapılar ve tarıma dayalı ekonomi vardır. Kıyı yerleşimleri daha önce Ağaçlı grubunun yayıldığı alanla örtüşür.

  4. y. MÖ 2334 - 2279
    Sargon'un Purušhanda seferi geleneği ('Savaş Kralı', šar tamḫāri)KültürelTartışmalı

    Akadlı Sargon'un Anadolu'daki Purušhanda kentine sefer yaptığını anlatan 'Savaş Kralı' (šar tamḫāri) metni, Amarna'da bulunan Akadca bir kopya (EA 359) ve Hitit versiyonlarıyla bilinir. Torri'ye göre efsane farklı kültürel ve kronolojik katmanlardan gelen yazılı ve sözlü geleneklerden oluşmuş; Purušhanda'nın düşüşü anlatıya sonradan eklenmiştir. Anlatı, Akad döneminin tarihsel bir olayının doğrudan kaydı olarak değil, sonraki dönemlerin Akad krallarına ilişkin geleneği olarak değerlendirilmelidir.

  5. y. MÖ 1200 - 900
    Gordion'da Erken Demir Çağı dönüşümü ve Frig yönetiminin oluşumuKültürelTartışmalı

    Gordion MÖ 12. yüzyılda Hitit hegemonyasından koptu. Yeni bir seramik geleneği nüfus değişimine işaret eder ve yerleşim MÖ 9. yüzyıl başında tahkimli bir Frig başkentine dönüştü.

  6. y. MÖ 1200 - 1001
    İnönü Mağarası'nda Troia VIIb benzeri Erken Demir Çağı topluluğuKültürelTartışmalı

    İnönü Mağarası'nın MÖ 12.-11. yüzyıllara tarihlenen tabakasında bir adak çukuru, kaba mal ve kazıma bezekli kaplar ile çok sayıda ağırşak ve tezgâh ağırlığı bulunmuştur. Bezekli kaplar Troia VIIb2'nin 'Knobbed Ware' grubuyla, ağırşaklar Troia VIIb ile karşılaştırılır.

  7. y. MÖ 1100 - 900
    İyon göçü geleneği ve Batı Anadolu'da Yunanca konuşan toplulukların yerleşimiKültürelTartışmalı

    Antik gelenek İyon kentlerinin Atina'dan gelen göçmenlerce kurulduğunu anlatır. Arkeolojik olarak Eski Smyrna'da Hellen varlığı MÖ 11.-10. yüzyıla iner. Ancak geniş çaplı bir göçü doğrulayan yaygın kanıt yoktur ve yerleşim sürekliliği belirsizdir.

Göç, ticaret, sefer ve yayılım hareketleri