Yozgat'ta Kerkenes Dağı üzerinde, MÖ 7. yüzyıl sonunda kurulan ve kısa süre sonra MÖ 540'larda yakılan büyük bir Demir Çağı kenti. Kentsel düzeni, kültleri ve zanaatleri Frig niteliğindedir. Herodotos'un Pteria'sıyla özdeşleştirilmesi yaygın ama tartışmalıdır.
Proje ana sayfasına göre yazıt ve grafitiler Frig dilindedir. Kentin yıkımı Lidya-Pers savaşıyla bağlantılıdır ve Lidya kralı Kroisos'un kenti yağmalayıp yaktığı öne sürülür; bu olay Lidya/Pers batch'inin kapsamındadır.
Orta Anadolu'da, Kızılırmak'ın doğusunda, Demir Çağı'nın en büyük kentlerinden biri. Summers ve Roller'a göre Herodotos'un Pteria'sı ile özdeşleştirilmesi en olası öneridir ama kesin değildir. Kent MÖ 600 civarında kurulmuş, 6. yüzyılın ortasında yakılarak terk edilmiştir.
Kazı ekibi başlangıçta bir Med kenti beklemiş, ancak kazılar güçlü Frig benzerlikleri ortaya çıkarmıştır; Roller bunu Med denetimindeki bölgede bir Frig ileri yerleşimi olarak tanımlar. Herodotos (1.76) Kroisos'un Halys'i geçip Pteria'ya geldiğini, kenti alıp halkını köle olarak sattığını ve çevredeki kasabaları da ele geçirdiğini, ardından Kyros ile Pteria topraklarında kesin sonuçsuz bir savaş yaptığını anlatır.
Konum
- Modern konum
- Yozgat ili, Şahmuratlı köyü yakınında Kerkenes Dağı
- Bölge
- İç Anadolu
- Koordinat
- 39.7490° K, 35.0683° D
- Kesinlik
- Kesin konum
- Koordinat kaynağı
- pleiades 619244
Evreler
- Frig kültürlü kenty. MÖ 625 - 545Orta güven
7 km uzunluğunda taş surlarla çevrili, Frig kültürü taşıyıcılarının kurduğu yeni bir başkent; MÖ 540'larda yağmalanıp yakıldı.
Kuruluş 'MÖ 7. yüzyılın sonları', yıkım 'MÖ 540'lar' olarak verilir.
- Kentin kuruluşuy. MÖ 600Orta güven
Batıdan gelen, dili, kültü ve maddi kültürü Frig olan yeni yerleşimcilerce kurulan büyük dağ kenti.
Arkeolojik veriler kuruluşu 6. yüzyılın eşiğine koyar; dendrokronoloji destekler ama kesinleştirmez.
- Yangınla yıkım ve terky. MÖ 547Tartışmalı
Surların yıkıldığı ve yerleşimin yakıldığı askerî yıkım; Summers bunu büyük olasılıkla Kyros yaklaşırken Kroisos'un yaptığı yıkım olarak yorumlar.
Yıkımın 6. yüzyıl ortasına ait olduğu arkeolojik olarak açık görünür; Kroisos'a atfedilmesi olasılık düzeyindedir.
Uygarlıklar
Tarihsel Olaylar
Eserler ve buluntular
- Kerkenes Kapadokya Kapısı altın ve elektron süs eşyasıy. MÖ 650 - 550
Kapadokya Kapısı'nın arka cephesindeki yanmış kapıların hemen altında, girişin ortasında bulunan altın ve elektron süs eşyası. Kapıda yangında çöken duvarların altında kalan iki kişinin kalıntıları vardır; Summers süs eşyasının kaçış sırasında düşürüldüğünü önerir ve parçayı İyon ya da daha olasılıkla Lidya işi sayar.
altın, elektron
- Kerkenes fildişi mobilya levhasıy. MÖ 650 - 550
1996'da bulunan, kehribar, altın varak ve kakmayla süslenmiş fildişi levha; olasılıkla bir tahttan ya da benzeri bir tapınak mobilyasından gelir. Sağda keçi ve koyun çiftleri, solda bir geyik vardır; geyiği bir dişi geyik ve başka yabani hayvan çifti izliyor olmalıdır. Summers parçayı İyon ya da daha olasılıkla Lidya işi sayar ve seçkinlerin Akdeniz dünyasının en iyi sanat ürünlerine ilgisinin göstergesi olarak yorumlar.
fildişi, kehribar, altın varak
- Kerkenes tanrıça (olasılıkla Kybele) heykeli parçasıy. MÖ 650 - 550
Bir çift derin kabartma sfenksle süslü bir kaide üzerine dikilmiş, olasılıkla Kybele'ye ait tanrıça heykelinden bir parça; üzerinde Frig tipi üç fibula görülür. Summers bu ve başka buluntulara dayanarak Kerkenes'in Frig kökenli büyük bir topluluk tarafından kurulduğunu savunur.
taş
Göç ve hareketlilik
Yakındaki kayıtlı alanlar
- Alişar Höyük 23 km
- Yazılıkaya 48 km
- Hattuşa 49 km
- Ortaköy 58 km
- Alacahöyük 63 km