Hattuša, yaklaşık MÖ 1650-1200 arasında Hitit Devleti'nin başkentidir. Kızlarkayası deresiyle aşağı ve yukarı şehre ayrılan kent 8 km'yi aşan bir surla çevrilidir ve 1986'dan beri UNESCO Dünya Mirası listesindedir.
Yukarı şehrin çift surunda yüzden fazla kule ve Aslanlı Kapı, Kral Kapısı ve Sfenksli Kapı dahil beş kapı bilinmektedir. Aşağı şehirdeki Büyük Tapınak, MÖ 13. yüzyıla ait en iyi korunmuş Hitit tapınağı olarak tanımlanır; yukarı şehir büyük ölçüde Hitit ve Hurri tanrılarına ait bir tapınaklar kentidir. Nişantepe'de bilinen en uzun Hitit hiyeroglif yazıtı bulunur. Doğu ve Güney Göletleri yamaçtaki yeraltı suyunun kış aylarında sızmasıyla dolduruluyordu. Kentte bulunan Mısır-Hitit antlaşmasının bir kopyası kentin tanınmasını sağlamıştır.
Konum
- Modern konum
- Çorum ili, Boğazkale ilçesi
- Bölge
- İç Anadolu
- Koordinat
- 40.0149° K, 34.6172° D
- Kesinlik
- Kesin konum
- Koordinat kaynağı
- pleiades 283602441
- UNESCO
- Dünya Mirası #377 (1986)
Evreler
- Koloni Çağı Hattušy. MÖ 1975 - 1725Orta güven
Eski Asurca belgelerde Hattuš olarak geçen, Asur ticaret ağına bağlı kent; Anitta tarafından alınıp yıkılmıştır.
- Hitit başkentiy. MÖ 1650 - 1200Yüksek güven
Aşağı ve yukarı şehir, 8 km'yi aşan sur, Büyük Tapınak ve yaklaşık 20.000 tabletlik arşivler.
Muwattalli II döneminde yönetim merkezi bir süre Tarhuntašša'ya taşınmıştır.
Uygarlıklar
Tarihsel Olaylar
- y. MÖ 1750 - 1700Anitta'nın fetihleri ve Hattuša'nın yıkılması
- y. MÖ 1650I. Hattušili ile Hattuša merkezli Hitit Devleti'nin kuruluşu
- y. MÖ 1595 - 1585I. Muršili'nin öldürülmesi ve taht kargaşası
- y. MÖ 1450 - 1400Aššuwa isyanının bastırılması
- y. MÖ 1319 - 1318II. Muršili'nin Arzawa seferi ve Millawanda'nın alınması
- y. MÖ 1259Mısır-Hitit barış antlaşması (Kadeš barışı)
- y. MÖ 1237 - 1209IV. Tuthaliya ile Tarhuntašša kralı Kurunta arasındaki Bronz Tablet antlaşması
- y. MÖ 1200 - 1180Hattuša'nın boşaltılması ve sonradan yanması
- MÖ 1198 - 1196MÖ 1198-1196 çok yıllı şiddetli kuraklık (Gordion ardıç halkaları)
Eserler ve buluntular
- Hattuša'da bulunan Aššuwa zafer kılıcıy. MÖ 1450 - 1400
1991'de Hattuša'da bulunan, Miken yapımı ya da Miken etkili tunç kılıç. Akadca yazıtı: 'Büyük Kral Tudhaliya Aššuwa ülkesini yok ettiğinde bu kılıçları efendisi Fırtına Tanrısı'na adadı.'
tunç
- Mısır-Hitit antlaşmasının Akadca nüshasıy. MÖ 1259
Ramses II tarafından gönderilen ve Boğazköy'de bulunan Akadca antlaşma metni (CTH 91). Metinde önceki antlaşmalara gönderme yapılır. UNESCO sayfası bu antlaşmanın bir kopyasının kentin tanınmasını sağladığını belirtir.
kil
- Bronz Tablet (IV. Tuthaliya ile Kurunta antlaşması)y. MÖ 1237 - 1209
1986'da Hattuša kazılarında bulunan, IV. Tuthaliya ile Tarhuntašša kralı Kurunta arasındaki antlaşmayı içeren metal tablet. Tarhuntašša'nın sınırlarına dair temel kaynaktır.
tunç
Göç ve hareketlilik
- Kaniš-Hattuš ticaret bağlantısıTicaret
- I. Muršili'nin Halpa ve Babil seferiAskerî sefer
- II. Muršili'nin Arzawa'ya yürüyüşüAskerî sefer
- Hitit ordusunun Kadeš'e yürüyüşüAskerî sefer
Yakındaki kayıtlı alanlar
- Yazılıkaya 2 km
- Alacahöyük 25 km
- Kerkenes Dağı 49 km
- Resuloğlu 59 km
- Ortaköy 59 km