Fırat'ın Samsat geçidi çevresinde, Asur kaynaklarında Kummuhu olarak geçen Geç Hitit krallığı. Kralları MÖ 9. yüzyıldan itibaren Asur'a haraç verdi, 8. yüzyıl ortasında Urartu ile Asur arasında kaldı. MÖ 711'de Kummuh kralı Mutallu'ya Melid de verildi; Mutallu'nun Urartu ile anlaşması üzerine II. Sargon MÖ 708'de ülkeyi ilhak etti.
Tarihlendirme
Başlangıç ilk Asur haraç kaydıdır (Katazilu, MÖ 866); krallık daha eskiye uzanabilir. Son II. Sargon'un MÖ 708 ilhakıdır.
Diller: Hiyeroglif Luvice
Bilinen merkezler: Samsat Höyük
Profil
- Yönetim
- Asur kaynaklarında Katazilu, Kundaşpi, Uşpilulme, Kuşkaşpi ve Mutallu adlı krallar geçer; ilk ikisi Asur'a vergi ödüyordu. Orta güven
Süreklilik ve dönüşüm
İlhaktan sonra bölge yaklaşık bir yüzyıl Asur eyaleti olarak kaldı; ad Helenistik dönemde Kommagene biçiminde yaşadı.
İlişkiler
Kummuh kralları MÖ 866'dan 708'deki ilhaka kadar aralıklarla Asur'a haraç ödedi.
Kanıt: Katazilu (866, 858-857), Kundaşpi (853), Kuşkaşpi (743 sonrası) haraç kayıtları; Mutallu'ya 711'de Melid verildi.
II. Sarduri döneminde Kummuh Urartu'ya teslim olmaya zorlandı.
Kanıt: Korkmaz'ın Urartu-Asur rekabeti özeti; 708'de Mutallu'nun Argišti ile ittifakı Sargon yıllıklarında geçer.
Hâkimiyet kayıtları
Haritadaki zamana göre değişen alan bu kayıtlardan otomatik türetilir: her kayıt bir yerin hangi tarihlerde hangi statüde bu devlete bağlı olduğunu kaynağıyla belirtir. Alan en yakın kontrol noktasına göre bölüşülür, noktadan uzaklıkla sınırlanır ve kara ile kırpılır; kesin sınır değildir.
Özgüç'e göre Samsat 9.-8. yüzyıllarda Kummuh ülkesinin kentlerindendi ve büyük bir ihtimalle aynı adlı başkentiydi; krallık MÖ 708'de ilhak edildi.
Özgüç 1985, Kummuh tarihçesi paragrafı
MÖ 711'den sonra II. Sargon Melid kentini ve çevresini Asur'a bağlı Kummuh hükümdarı Mutallu'ya bıraktı.
Frame 2009, s. 67