Hitit krallığının kuzey sınırındaki Pontus dağlarında yaşayan, merkezi bir otoriteye bağlı olmayan kabile toplulukları. Hakkındaki bütün yazılı bilgi Hitit kaynaklarından gelir; bu kaynaklar onları sınır kentlerini ve kült yerlerini yağmalayan düşmanlar olarak tanıtır. Modern araştırmada Hitit yayılmasının mağdurları olarak da değerlendirilirler.
Tarihlendirme
Çağdaş Hitit kaynaklarında MÖ 15. yüzyılın ikinci yarısından itibaren görülürler; Asur kaynaklarında II. Sargon'dan (MÖ 8. yüzyıl sonu) sonra anılmazlar.
Diller: Yazılı kaynakları yoktur; yer ve kişi adlarında Hattice ile belirgin örtüşme görülür
Profil
- Ekonomi
- Genel izlenim yaylacılık yapan yerleşik çobanlardır. II. Muršili bir duasında Kaškaları 'domuz çobanları ve keten dokumacıları' olarak niteler. Orta güven
- Askerî
- Hitit ordusunun yaz aylarında sefer yapmasına karşın Kaškalar dağlık yaylalara çekilerek kolay denetlenemedi; sınır kentlerine ve kült yerlerine yinelenen saldırılar düzenlediler. Maşat mektupları sınırın savunmasındaki güçlükleri ve çok sayıda Kaška esirini anlatır. Orta güven
- İnanç ve ritüel
- Bir ritüel metninde Kaška tanrıları Hatti tanrılarına karşı ayrı bir topluluk olarak çağrılır. Antlaşma tanrı listelerinde savaş tanrısı ZABABA öne çıkar; Singer bir listedeki Yeryüzü Güneş Tanrıçası ve Telipinu gibi Hattice kökenli tanrıları da Kaška tarafına bağlar. Düşük güven
- Yönetim
- Kaška tarafında tek bir hükümdar yoktur; Hitit antlaşmalarında karşı taraf kabile önderleri ya da bir kabile meclisidir. II. Muršili'nin yıllıklarında Pihhuniya'nın 'Kaška usulünce değil kral gibi' yönettiği istisna olarak vurgulanır. Orta güven
Süreklilik ve dönüşüm
Kaškalar Hitit Devleti'nin çöküşünden sonra da varlığını sürdürdü; Asur kaynakları onları Kayseri ile Malatya arasında, doğuda Urartu ve güneyde Tabal ile komşu olarak anar. MÖ 8. yüzyıl sonundan sonra yazılı kaynaklarda görünmemeleri bir halkın yok oluşu değil, kaynaklardaki görünürlüğün sona ermesidir.
İlişkiler
Hitit krallığının kuzey sınırında yüzyıllar boyunca süren baskın, sefer ve antlaşma döngüsü.
Kanıt: Tuthaliya yıllıkları, I. Arnuwanda ile Ašmunikal'in duası, Maşat mektupları, II. Muršili yıllıkları, kabile önderleriyle yapılan Kaška antlaşmaları ve III. Hattušili'nin Nerik metinleri.
Yaklaşık etki alanları
- Etki alanı MÖ 1450 - 1201 Düşük güven
Kaška yurdu kesin olarak belirlenemez. Hitit metinlerine göre Kaška saldırılarına açık sınır kentleri ve Kaška eline geçtiği anlatılan Nerik dayanak alınarak Pontus dağlarına doğru yaklaşık bir alan önerilmiştir.
Alanlar belgelenmiş merkezlerin çevresinden türetilir; siyasi sınır iddiası taşımaz.