Orta Karadeniz'in iç kesiminde, Vezirköprü ovasının kuzey ucunda travertin bir kaya üzerinde yükselen yaklaşık 2,5 hektarlık höyük. Kazılarda bulunan çivi yazılı tabletler höyüğün Hitit Fırtına Tanrısı'nın kült kenti Nerik olarak tanımlanmasını sağlamıştır. Geç Tunç Çağı'nda anıtsal kapı, tapınaklar ve yer altı kaynak odasıyla Hitit krallığının kuzey ucundaki en önemli dini merkezlerden biridir.
Höyük ilk kez 1973'te U. B. Alkım tarafından anılmış, kısa süre sonra Nerik ile eşleştirilmiştir. 2005'te R. M. Czichon ve J. Klinger yönetiminde yüzey araştırması başlamış, 2006 jeofizik taramasında kazamat sur ve iki anıtsal yapı saptanmış, 2007'den beri kazı sürmektedir. 2009-2019 arasında kazılan yer altı merdiveni ve kaynak odası Hitit döneminde yapay bir kaynak odası olarak kullanılmıştır; oksijensiz ortam ahşap bir merdiveni 3000 yılı aşkın süre korumuştur.
Arkeobotanik veriler ana ürünlerin arpa, serbest harmanlanan buğday ve gernik buğdayı ile mercimek, burçak, mürdümük, bakla ve bezelye olduğunu gösterir. Yazarlara göre ürün seçimi yerel iklimden çok Orta Anadolu'daki Hitit yerleşimlerine benzeyen kültürel bir örüntüyü yansıtır. MÖ 12. yüzyılın başında genç tapınak büyük bir yangınla yıkılmış, ancak yerleşim sürmüş ve yer altı odasının girişi yeniden yapılmıştır. Roma ve Bizans dönemlerinde höyük mezarlık olarak kullanılmıştır.
Konum
- Modern konum
- Samsun, Vezirköprü ilçesi, Oymaağaç köyü yakını
- Bölge
- Karadeniz
- Koordinat
- 41.2070° K, 35.4200° D
- Kesinlik
- Yaklaşık konum
- Koordinat kaynağı
- wikidata Q916681
Evreler
- Kalkolitik ilk yerleşimy. MÖ 5000 - 4001Orta güven
Höyüğün ilk yerleşimi MÖ 5. binyıla tarihlenir; evler ve fırınlardan oluşan bir horizon saptanmıştır. İlk Tunç Çağı'na ait yerleşim izi bulunmamış, Orta Tunç Çağı'ndan yalnızca az sayıda çanak çömlek ele geçmiştir.
- Geç Tunç Çağı Hitit kült kenti (GTÇ 1-6)y. MÖ 1600 - 1180Orta güven
Yerleşimin en parlak dönemi. Kazıcılar altı tabaka ayırır. İki kuleli ve kapı odalı doğu kapısı bilinen en eski Hitit kapısı olarak tanımlanır; üçü anıtsal tapınak olmak üzere beş yapı açığa çıkarılmıştır.
Doğu kapısı MÖ 1600 civarına tarihlenir; genç tapınağın yıkımı MÖ 12. yüzyılın başlarına konur. Altı tabakalık şema birkaç radyokarbon tarihine dayanır; tek tek değerler okunan metinde verilmemiştir.
- Demir Çağı kullanımıy. MÖ 900 - 801Düşük güven
Dört evin temelleri ve yaklaşık 360 çukur Demir Çağı'na aittir. Hitit dönemi yer altı kaynak odası MÖ 9. yüzyılda kasıtlı olarak ateşe verilerek tahrip edilmiştir.
Yalnızca kaynak odasının yakılması MÖ 9. yüzyıla tarihlenmiştir; Demir Çağı yerleşiminin tüm süresi okunan yayınlarda verilmez.
Uygarlıklar
Tarihsel Olaylar
- y. MÖ 1600 - 1201Nerik'te Hitit kült kentinin kapı, tapınak ve yer altı kaynak odasıyla inşası
- y. MÖ 1450 - 1400Kaškaların çağdaş Hitit kaynaklarında ilk görünümü ve kuzey sınır savaşları
- y. MÖ 1300 - 1201III. Hattušili'nin Nerik'i Kaškalardan geri alıp yeniden kurması
- y. MÖ 1200 - 1170Nerik'te genç tapınağın yangınla yıkılması
Eserler ve buluntular
- Nerik yer altı kaynak odasının ahşap merdiveniy. MÖ 1600 - 1201
Hitit döneminde yapay kaynak odası olarak kullanılan yer altı yapısında, oksijensiz ortam sayesinde 3000 yılı aşkın süre korunmuş ahşap merdiven. Kaynak odası 2017-2019 arasında kazılmıştır.
Ahşap
Yakındaki kayıtlı alanlar
- İkiztepe 59 km
- Kaledoruğu 54 km
- Oluz Höyük 76 km
- Akalan 62 km
- Sinop 94 km