Batı Anadolu kıyısında on iki kentlik bir birlik oluşturan ve Panionion'u ortak kutsal alan olarak kullanan Yunanca konuşan topluluklar. Antik gelenek onları Atina'dan gelen göçmenlere bağlar. Arkeoloji ise bölgede daha eski yerleşimleri ve yerel Anadolu etkilerini gösterir.
Batı Anadolu kıyısındaki İyon kentleri. Mermnad kralları bu kentlere yüzyıl boyunca saldırdı; Kroisos onları haraca bağladı. Kyros'un isyan çağrısını reddettikleri için fetihten sonra Harpagos tarafından boyun eğdirildiler; Milet ayrı bir antlaşmayla bu seferin dışında kaldı.
Eski Smyrna'daki banyo tekneleri ve louterionlar Arkaik İyonya'da temizlik ve arınma pratiklerine ışık tutar; kırsal ve sıradan ev yaşamı az araştırılmıştır.
Tarihlendirme
Başlangıç Eski Smyrna'daki en erken Hellen kanıtına dayalı kaba bir çerçevedir; İyon kimliğinin oluşum zamanı tartışmalıdır. Bu batch'in kapsamı; topluluğun varlığı bu aralıktan önce ve sonra da sürer.
Diller: Yunanca (İyon lehçesi)
Bilinen merkezler: Milet, Selçuk Ayasuluk Tepesi, Bayraklı (Tepekule), Priene, Foça
Profil
- Ekonomi
- İyon kentleri erken elektron sikke basımında yer aldı; Milet, Sakız, Samos, Klazomenai ve Lampsakos elektron basan topluluklar arasındadır. Orta güven
- İnanç ve ritüel
- Greaves, İyon kült ve sanatındaki Anadolu etkilerini vurgular ve Efes Artemision'u ile Milet Athena Tapınağı'nda Tunç Çağı'ndan kült sürekliliği görür. Düşük güven
- Gündelik yaşam
- Eski Smyrna'da temizlik ve arınma gereçleri olarak bilinen louterion ve banyo tekneleri, Erken Arkaik dönemdeki geniş imar etkinliklerinin ardından MÖ 7. yüzyıl tabakalarında hatırı sayılır miktarda görülmeye başlar ve özellikle MÖ 6. yüzyılda kaba hamurlu seramik içinde önemli bir yer tutar. Buluntuların kullanıldığı alanlar çoğunlukla belli olmadığından evde temizlik mi yoksa dinsel arınma mı için kullanıldıkları kesin değildir. Koparal'ın değerlendirdiği Greaves'e göre İyon arkeolojisi uzun süre tapınaklara ve büyük kent merkezlerine odaklanmıştır; bu nedenle kırsal yaşam ve sıradan evler hakkındaki bilgi sınırlıdır. Düşük güven
- Yönetim
- Herodotos'a göre İyonlar on iki kent oluşturdu ve Panionion'a başka İyonları almadı; yalnızca Smyrnalılar katılmak istedi. Düşük güven
- Persler karşısında Panionion'da toplanıp Sparta'dan yardım istediler. Orta güven
Süreklilik ve dönüşüm
Antik yazarlar İyonya'yı Yunanlardan önce boş bir ülke gibi anlatsa da kazılar ve yüzey araştırmaları bölgede Neolitik'e uzanan yerleşim gösterir.
Kentlerin büyük kısmı Pers egemenliğinde yerinde kalarak yaşamını sürdürdü; Herodotos'a göre Phokaialılar ve Teoslular dışındaki İyonlar yenildikten sonra kentlerinde kaldı.
İlişkiler
Herodotos'a göre Milet'e yerleşen İyonlar Karyalı kadınlarla evlendi; bu anlatı iki topluluk arasındaki karışımı bir şiddet miti olarak sunar.
Kanıt: Herodotos 1.146 (edebi gelenek).
Herodotos'a göre Kolophonlu İyon sürgünleri Aiol kenti Smyrna'yı ele geçirdi ve Aioller bir anlaşmayla kenti bıraktı.
Kanıt: Herodotos 1.150 (edebi gelenek).
Kroisos İyon ve Aiol kentlerini haraca bağladı; Milet ise Alyattes döneminden beri ittifak ilişkisindeydi.
Kanıt: Herodotos 1.6, 1.22, 1.26-27.
Milet ayrı antlaşmayla tabi oldu; diğer İyon kentleri Harpagos'a yenildi, adalılar teslim oldu. Darius döneminde İyonlar birinci vergi bölgesine dahil edildi.
Kanıt: Herodotos 1.141, 1.162-169, 3.90.
Yaklaşık etki alanları
- Buluntu yeri dağılımı MÖ 900 - 600 Düşük güven
Bu batch'te tanımlı iki İyon kenti; on iki kentlik birliğin tamamı burada yer almıyor.
- Buluntu yeri dağılımı MÖ 700 - 500 Orta güven
Batch'te tanımlanan İyon kentlerinin dağılımı.
Alanlar belgelenmiş merkezlerin çevresinden türetilir; siyasi sınır iddiası taşımaz.
Tarihsel Olaylar
- y. MÖ 1100 - 900İyon göçü geleneği ve Batı Anadolu'da Yunanca konuşan toplulukların yerleşimi
- y. MÖ 660 - 630Elektron sikkenin ortaya çıkışı (Artemision buluntuları)
- y. MÖ 631Sinop'un Milet kolonisi olarak kuruluşu ve tarih tartışması
- y. MÖ 631 - 600Trapezous'un Sinop kolonisi olarak kuruluşu geleneği
- y. MÖ 625 - 600Tieion'un Milet kolonisi olarak kuruluşu
- y. MÖ 618 - 607Lidya-Milet savaşı (on bir yıl)
- y. MÖ 612 - 560Alyattes'in Smyrna'yı ele geçirmesi
- y. MÖ 564Amisos'un kuruluşu (Çakalca-Karadoğan)
- y. MÖ 560 - 550Kroisos'un Efes'i kuşatması ve İyon-Aiol kentlerini haraca bağlaması
- y. MÖ 546 - 545Paktyes isyanı ve Mazares'in cezalandırma seferi
- y. MÖ 546 - 540Harpagos'un İyonya seferi (Phokaia ve Teos halkının göçü)
- y. MÖ 545 - 540Harpagos'un Karya, Kaunos ve Likya seferi (Ksanthos kuşatması)