Hitit İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra Karkamış, Hitit kral soyunun devamı olan hükümdarlar altında bağımsız ve güçlü bir devletin merkezi olarak kaldı. 10. yüzyılda Suhi II ve Katuwa gibi hükümdarlar anıtsal kabartma programları ve tapınak yenilemeleri gerçekleştirdi; 9. ve 8. yüzyıllarda kral soyu Kamani'ye kadar izlenebilir.
Tarihlendirme
Başlangıç Hitit sonrası sürekliliğe, bitiş II. Sargon'un ilhakına (dış referans: sargon-ii-carchemish-717) dayanır.
Diller: Hiyeroglif Luvice
Bilinen merkezler: Karkamış
Profil
- Yazı
- Yapı yazıtları Hiyeroglif Luvice yazılmıştır ve büyük ölçüde yapı ve heykel dikimiyle ilgilidir. Yüksek güven
- İnanç ve ritüel
- Fırtına Tanrısı ve Kubaba kentin başlıca tanrılarıdır; Kamani y. MÖ 790'da Kubaba'ya bir stel adamıştır. Yüksek güven
- Yönetim
- Lidar Höyük bullaları Talmi-Teşub oğlu Kuzi-Teşub'u 'Karkamış ülkesinin kralı' olarak tanıtır; Hawkins bu kralı 'Büyük Krallar' sorunuyla birlikte ele alır. Weeden, Hitit İmparatorluğu'ndan kalan güç ifadelerinin Karkamış'ta sürdüğünü vurgular. Orta güven
- Mimari
- Suhi II'nin Uzun Heykel Duvarı'nda Fırtına Tanrısı tasviri vardır; Katuwa kabartmalarla bezeli sarayını inşa etmiş ve Fırtına Tanrısı tapınağını yenilemiştir. Yüksek güven
Süreklilik ve dönüşüm
Hitit kral soyu ve Luvice yazı geleneği Karkamış'ta kesintisiz sürdü; siyasi çözülme bir halkın yok oluşu anlamına gelmez.
İlişkiler
Karkamış'ın Demir Çağı başında Arslantepe üzerindeki siyasi ve kültürel etkisinin kökleri 13. yüzyıla uzanır; Malizi hanedanları Karkamış'takilerle eşzamanlanır.
Kanıt: Hiyeroglif Luvice yazıtlar ve Arslantepe'deki Levant bağlantılı yeni seramik biçimleri.
Pisiri III. Tiglath-pileser'e haraç verdi; II. Sargon onu yeminini bozmakla suçlayıp tahttan indirdi.
Kanıt: Haraç listesi ve II. Sargon yıllıkları.
Hâkimiyet kayıtları
Haritadaki zamana göre değişen alan bu kayıtlardan otomatik türetilir: her kayıt bir yerin hangi tarihlerde hangi statüde bu devlete bağlı olduğunu kaynağıyla belirtir. Alan en yakın kontrol noktasına göre bölüşülür, noktadan uzaklıkla sınırlanır ve kara ile kırpılır; kesin sınır değildir.
Karkamış Demir Çağı'nda bağımsız güçlü bir devletin merkeziydi; II. Sargon yazıtları Pisiri'yi 'Karkamış kralı' ve Karkamış'ı 'onun başkenti' olarak anar.
Marchetti t.y.; Luckenbill 1927, § 8, § 137; Mesopotamian King Sargon 2019
Zincirli projesine göre bölgedeki Hiyeroglif Luvice yazıtlar, bölgenin başlangıçta Luvi egemenliğindeki Karkamış krallığının parçası olduğunu ya da en azından Luvice konuşan yerel bir seçkin tabaka tarafından yönetildiğini düşündürür.
Yaklaşık etki alanları
- Çekirdek alan MÖ 1000 - 800 Düşük güven
Yalnızca başkent çevresi; krallığın sınırları okunan kaynaklarda verilmez.
Alanlar belgelenmiş merkezlerin çevresinden türetilir; siyasi sınır iddiası taşımaz.
Tarihsel Olaylar
Kişiler
- Kuzi-TeşubKarkamış kralı, Talmi-Teşub'un oğluy. MÖ 1210 - 1150
- KatuwaKarkamış hükümdarıy. MÖ 950 - 900