Avcı-toplayıcılar Germuş dağlarındaki bir tepede, iki büyük merkezi dikmeyi çevreleyen T biçimli kireçtaşı dikmelerden oluşan anıtsal yuvarlak-oval yapılar inşa etti. Dikmeler 5,5 m'ye ulaşır ve yabani hayvan kabartmalarıyla süslüdür. Anıtsallık, tarım ve hayvancılık ortaya çıkmadan önce başlamıştır.
Tarihlendirme
Tabaka III, MÖ 10. binyıl (cal); ÇÇN A sonu yaklaşık MÖ 8800 kabul edilmiştir.
Yerler, topluluklar ve kişiler
- YerGöbekli Tepe
- Arkeolojik kültürTaş Tepeler
Neden-sonuç
- Tarihsel bağlamOrta güvenYukarı Dicle'de ilk yerleşik toplulukların ortaya çıkışı
ÇÇN A başında Yukarı Mezopotamya'da yerleşimlerin çoğunda ortak ikonografiye sahip özel yapılar görülür; Göbekli Tepe'nin anıtsal yapıları bu daha geniş bölgesel yerleşik yaşam ve özel yapı bağlamının parçasıdır.
- Eşzamanlı gelişmeOrta güvenKapadokya obsidyeninin Levant'a ulaşması
Kapadokya obsidyeninin güney Levant'a ulaştığı ÇÇN A ağları, Göbekli Tepe'nin anıtsal yapılarıyla aynı döneme aittir; bu, bölgeler arası bağlantıların yoğun olduğu bir dönemi gösterir.
Zamansal öncelik nedensellik kanıtı sayılmaz; her bağın türü ve dayanağı ayrıca belirtilir.
Neden-sonuç ağını aç