Naram-Sin'in kuzey seferleri ve Pir Hüseyin steli
Bağlar (liste görünümü)
- Eşzamanlı gelişmeKuzey Mezopotamya'da 4.2 ka kuraklığı, Tell Leilan'ın terki ve Akad Devleti'nin çöküşü → İTÇ sonu dönüşümü ve 4.2 ka iklim tartışması
Kuzey Mezopotamya'daki kuraklık ve terkler, Batı Anadolu'da İTÇ sonu dönüşümüyle aynı zaman dilimine düşer; Anadolu'daki etkinin şiddeti ve biçimi yerleşimden yerleşime değişir.
- Olası nedenKuzey Mezopotamya'da 4.2 ka kuraklığı, Tell Leilan'ın terki ve Akad Devleti'nin çöküşü → Kültepe'de 11b anıtsal yapılarının yangınla sonu ve 11a tabakasının mütevazı konut ve işlikleri
Kulakoğlu ve arkadaşları 11a'nın mütevazı konut ve işliklerini 4.2 ka olayıyla çağdaş görür ve tahıl depolama yapılarını ekonomik kaygılara bağlar; Kültepe ise bu koşullarla baş etmiş görünür.
- Olası nedenKuzey Mezopotamya'da 4.2 ka kuraklığı, Tell Leilan'ın terki ve Akad Devleti'nin çöküşü → Titriş Höyük'te Geç İTÇ toplumsal stresi ve aşağı şehrin terki
Erdal Titriş'teki artan şiddeti Akad Devleti'nin çöküşü, ticarete dayalı ekonominin bozulması ve kaynak baskısıyla ilişkilendirir; Algaze ve arkadaşları da kentin düşüşünü iklimsel gelişmeler bağlamında ele alır.
- Tarihsel bağlamİTÇ sonu dönüşümü ve 4.2 ka iklim tartışması → Küllüoba'da Orta Tunç Çağı'na geçiş evresi ve yerleşimin sona ermesi
Küllüoba'nın geç İTÇ III'te zayıflayan mimarisi ve Orta Tunç Çağı'na geçiş evresinden sonra sona ermesi Batı Anadolu'daki İTÇ sonu dönüşümünün bir parçasıdır.
- Tarihsel bağlamKültepe'de 11b anıtsal yapılarının yangınla sonu ve 11a tabakasının mütevazı konut ve işlikleri → Kaniš aşağı şehrinin (kārum) ilk iskânı: IV. ve III. tabakalar
11a'nın birkaç nesil süren işliklerinden sonra Kaniš aşağı şehrinin ilk kez iskân edildiği ve höyüğün 9. tabakadan itibaren yeniden anıtsal yapılarla donatıldığı evreye geçilir; yerleşim kesintisizdir.
- Tarihsel bağlamKaniš aşağı şehrinin (kārum) ilk iskânı: IV. ve III. tabakalar → Kaniš aşağı şehir II. tabakasının sonu
Aşağı şehrin IV ve III. tabakaları, belgelerin büyük çoğunluğunun geldiği ve yangınla sona eren II. tabakadan önce gelir.
- Tarihsel bağlamNaram-Sin'in kuzey seferleri ve Pir Hüseyin steli → Kuzey Mezopotamya'da 4.2 ka kuraklığı, Tell Leilan'ın terki ve Akad Devleti'nin çöküşü
Naram-Sin döneminde kuzeye uzanan Akad egemenliği, Weiss'e göre imparatorluk hâlâ genişlerken başlayan 4.2 ka kuraklığıyla zayıflamıştır.