Nedensellik ağı · y. MÖ 2200 - 2050
Kültepe'de 11b anıtsal yapılarının yangınla sonu ve 11a tabakasının mütevazı konut ve işlikleri
Kültepe höyüğünde İTÇ III'ün son anıtsal yapı katı olan 11b tabakası yangınla tahrip oldu. Aynı alana 11a tabakasında küçük konutlar ve dokumacılık, metal ve belki çömlek üretimi yapılan işlikler kuruldu. Mimarideki keskin değişime karşın çanak çömlek geleneği kademeli geçiş gösterir ve yerleşim kesintisiz sürer.
Doğrudan nedenDoğrudan sonuçKatkıda bulunan etkenOlası nedenUzun vadeli sonuçTarihsel bağlamEşzamanlı gelişmeTartışmalı ilişki
Bağlar (liste görünümü)
- Olası nedenKuzey Mezopotamya'da 4.2 ka kuraklığı, Tell Leilan'ın terki ve Akad Devleti'nin çöküşü → Kültepe'de 11b anıtsal yapılarının yangınla sonu ve 11a tabakasının mütevazı konut ve işlikleri
Kulakoğlu ve arkadaşları 11a'nın mütevazı konut ve işliklerini 4.2 ka olayıyla çağdaş görür ve tahıl depolama yapılarını ekonomik kaygılara bağlar; Kültepe ise bu koşullarla baş etmiş görünür.
- Tarihsel bağlamKültepe'de 11b anıtsal yapılarının yangınla sonu ve 11a tabakasının mütevazı konut ve işlikleri → Kaniš aşağı şehrinin (kārum) ilk iskânı: IV. ve III. tabakalar
11a'nın birkaç nesil süren işliklerinden sonra Kaniš aşağı şehrinin ilk kez iskân edildiği ve höyüğün 9. tabakadan itibaren yeniden anıtsal yapılarla donatıldığı evreye geçilir; yerleşim kesintisizdir.
- Tarihsel bağlamKaniš aşağı şehrinin (kārum) ilk iskânı: IV. ve III. tabakalar → Kaniš aşağı şehir II. tabakasının sonu
Aşağı şehrin IV ve III. tabakaları, belgelerin büyük çoğunluğunun geldiği ve yangınla sona eren II. tabakadan önce gelir.
- Tarihsel bağlamNaram-Sin'in kuzey seferleri ve Pir Hüseyin steli → Kuzey Mezopotamya'da 4.2 ka kuraklığı, Tell Leilan'ın terki ve Akad Devleti'nin çöküşü
Naram-Sin döneminde kuzeye uzanan Akad egemenliği, Weiss'e göre imparatorluk hâlâ genişlerken başlayan 4.2 ka kuraklığıyla zayıflamıştır.