Nedensellik ağı · y. MÖ 830 - 780
Išpuini ve Menua döneminde Urartu'nun genişlemesi ve Muşaşir'de Haldi kültü
9. yüzyılın son çeyreğinde Išpuini döneminde Urartu Urmiye bölgesine doğru genişlemeye başladı; Menua doğuda Manna'ya kadar uzanan güçlü bir devlet kurdu. Haldi kültünün yayılması ve Muşaşir'deki tapınak krallığın dinsel örgütlenmesinde merkezî yer tuttu.
Doğrudan nedenDoğrudan sonuçKatkıda bulunan etkenOlası nedenUzun vadeli sonuçTarihsel bağlamEşzamanlı gelişmeTartışmalı ilişki
Bağlar (liste görünümü)
- Tarihsel bağlamI. Sarduri ile Urartu krallığının kuruluşu ve Tuşpa'daki Sardurburç yazıtları → Išpuini ve Menua döneminde Urartu'nun genişlemesi ve Muşaşir'de Haldi kültü
Tuşpa merkezli krallığın kuruluşu, Išpuini ve Menua dönemindeki genişlemenin önkoşuludur.
- Tarihsel bağlamIšpuini ve Menua döneminde Urartu'nun genişlemesi ve Muşaşir'de Haldi kültü → Menua (Şamram) Kanalı'nın inşası
Menua'nın güçlü devleti başkent Tuşpa'ya su taşıyan büyük altyapı yatırımlarını da kapsadı.
- Tarihsel bağlamIšpuini ve Menua döneminde Urartu'nun genişlemesi ve Muşaşir'de Haldi kültü → II. Sargon'un 8. seferi ve Musasir'in yağmalanması (MÖ 714)
Lehmann-Haupt'a göre Menua'nın kardeşi Sarduri'nin Muşaşir tapınağındaki heykeli, II. Sargon'un 714 seferinin anlatımında geçer; Muşaşir'in dinsel önemi bu seferin hedefini açıklar.