Anatolia Chronos

Antik ve modern adlar ile yazım varyantları eşleşir (ör. Hattuşa, Hattuša, Hattusa, Boğazköy).

Uygarlık · y. MÖ 850 - 705

Orta Anadolu platosunun doğu ve güneydoğusunda (kabaca Kapadokya) birkaç beylik ve kent devletinden oluşan bölge. II. Sargon MÖ 713'te burada eyalet kurmaya çalıştı ama iki yıl içinde denetimi yitirdi; MÖ 705'te Tabal'da savaşta öldü.

Tarihlendirme

y. MÖ 850 - 705

Asur kaynaklarında III. Salmanassar'dan II. Sargon'a kadar anılır; başlangıç yalnızca bu yazılı belgelemeyi yansıtır.

Diller: Hiyeroglif Luvice

Profil

Ekonomi
III. Salmanassar yazıtları Tabal'daki Tunni dağını 'gümüş dağı' olarak anar. Düşük güven
Yönetim
Tabal Bit-Purutaš dahil birden fazla beylik ve kent devletine bölünmüştü. Orta güven

Süreklilik ve dönüşüm

Asur'un kısa süreli eyalet girişiminin başarısızlığı yerel beyliklerin sürdüğünü gösterir.

İlişkiler

  • AskerîTuwana Krallığıy. MÖ 740 - 730Orta güven

    TOPADA yazıtına göre Warpalawa, Tabal kralı Wasusarma'nın sekiz krala karşı savaşan müttefikleri arasındaydı.

    Kanıt: TOPADA Hiyeroglif Luvice yazıtı.

  • Siyasi bağımlılıkAsurMÖ 738 - 713Yüksek güven

    Tabal kralları III. Tiglath-pileser'e haraç verdi; Asur, haracı kesen Wasusarma'yı tahttan indirip Hulli'yi getirdi; II. Sargon Hulli'nin oğlu Ambaris'i damat edindi.

    Kanıt: Haraç listesi, Wasusarma'nın azli ve Sargon dönemi yazıtları.

  • AskerîAsurMÖ 713 - 705Yüksek güven

    Asur MÖ 713'te Tabal'da eyalet kurdu ama isyanla kaybetti; II. Sargon MÖ 705'te Tabal'da savaşta öldü.

    Kanıt: Radner'in Sargon II özeti ve Pleiades Tabālu kayıtları.

Hâkimiyet kayıtları

Haritadaki zamana göre değişen alan bu kayıtlardan otomatik türetilir: her kayıt bir yerin hangi tarihlerde hangi statüde bu devlete bağlı olduğunu kaynağıyla belirtir. Alan en yakın kontrol noktasına göre bölüşülür, noktadan uzaklıkla sınırlanır ve kara ile kırpılır; kesin sınır değildir.

  • Doğrudan yönetimKululu Kalesiy. MÖ 800 - 713Orta güven

    Korkmaz Tabal krallarından Tuati'nin 'büyük kral' unvanıyla Kululu yazıtlarında geçtiğini ve sonradan Bit-Purutaš olarak bilinecek Tuati krallığını Kayseri ovasına (Kululu-Sultanhan-Kültepe) yerleştirir.

    Korkmaz 2021, s. 284 ve dn. 159 (s. 290)

  • Doğrudan yönetimTopaday. MÖ 740 - 730Orta güven

    TOPADA yazıtında Tabal kralı Wasusarma, Warpalawa ve diğer müttefikleriyle sekiz krala karşı yürüttüğü bir sınır savaşını anlatır; Weeden yazıtın arka planını kuzeybatı Kapadokya'daki bir güç mücadelesi olarak yorumlar.

    Weeden 2010; Korkmaz 2021, s. 285

Tarihsel Olaylar

Arkeolojik Alanlar