Ahhiyawa, yaklaşık otuz Hitit metninde geçen, deniz aşırı bir Geç Tunç Çağı gücüdür. Beckman, Bryce ve Cline'a göre Ahhiyawa Mikenlerin bir kısmını ya da tamamını ifade eder ve büyük olasılıkla Yunanistan anakarasında, belki Mykenai merkezlidir. Hititler bu gücü Batı Anadolu'daki isyanlar, Millawanda ve Wilusa meselelerinde muhatap almıştır.
Tarihlendirme
En erken metinler Tudhaliya I/II, en geçleri Tudhaliya IV ve Šuppiluliuma II dönemindendir.
Diller: Yunanca (Miken)
Profil
- Askerî
- Madduwatta metnine göre Ahhiya hükümdarı Attarissiya 100 savaş arabası ve piyade ile Hitit kuvvetlerine karşı savaşmıştır (metin onarımlı). Düşük güven
Süreklilik ve dönüşüm
MÖ 8. yüzyıla ait Warika yazıtında (Ah)hiyawa adı yeniden geçer.
İlişkiler
İlişkiler düşmanlıkla başlamış, MÖ 14. yüzyılda barışçıl bir hale gelmiş, MÖ 13. yüzyılda Piyamaradu olayı ve Wilusa anlaşmazlığı ile yeniden kötüleşmiştir.
Kanıt: Tawagalawa ve Milawata mektupları, Ahhiyawa kralının mektubu ve kehanet raporları.
Uhhaziti Ahhiyawa kralını desteklemiş, yenilince adalara (Ahhiyawa'nın denetimindeki adalara) kaçmıştır.
Kanıt: Muršili II'nin Extensive Annals metni.
Hâkimiyet kayıtları
Haritadaki zamana göre değişen alan bu kayıtlardan otomatik türetilir: her kayıt bir yerin hangi tarihlerde hangi statüde bu devlete bağlı olduğunu kaynağıyla belirtir. Alan en yakın kontrol noktasına göre bölüşülür, noktadan uzaklıkla sınırlanır ve kara ile kırpılır; kesin sınır değildir.
Tawagalawa Mektubu'na göre Millawanda Ahhiyawa toprağı olmuştu; yerel yönetici Atpa açıkça Ahhiyawa kralının otoritesine bağlıydı.
Beckman vd. 2011, s. 120-121, 132
Yaklaşık etki alanları
- Etki alanı MÖ 1400 - 1250 Düşük güven
Ahhiyawa'nın Anadolu kıyısındaki tek belgelenmiş dayanağı Millawanda'dır; asıl merkez Ege'dedir ve bu batch'te yer olarak tanımlanmamıştır.
Alanlar belgelenmiş merkezlerin çevresinden türetilir; siyasi sınır iddiası taşımaz.
Tarihsel Olaylar
- y. MÖ 1450 - 1400Aššuwa isyanının bastırılması
- y. MÖ 1319 - 1318II. Muršili'nin Arzawa seferi ve Millawanda'nın alınması