Nedensellik ağı · y. MÖ 6500 - 6000

Çatalhöyük'te MÖ 6500 sonrası toplumsal dönüşüm

derinlik 1 derinlik 2 derinlik 3 derinlik 4 Olay sayfası Haritada göster

Çatalhöyük'ün orta tabakalarındaki yoğun ve sembolik açıdan zengin yaşamın baskıları, MÖ 6500'den sonra daha fazla hareketlilik, hanelerin ekonomik bağımsızlığının artması ve nüfusun dağılmasıyla hafiflemiştir. Doğu Höyük nüfusu bu dönemde azalmıştır. Hodder bu değişimin çiftçi toplulukların Kuzeybatı Anadolu ve Avrupa'ya yayılmasıyla ilgili olabileceğini öne sürer.

Doğrudan nedenDoğrudan sonuçKatkıda bulunan etkenOlası nedenUzun vadeli sonuçTarihsel bağlamEşzamanlı gelişmeTartışmalı ilişki

Bağlar (liste görünümü)

Uzun vadeli sonuçÇatalhöyük'te MÖ 6500 sonrası toplumsal dönüşüm → Çatalhöyük'te Doğu'dan Batı höyüğe kademeli kayma
Orton ve ark., Batı Höyük'e kaymanın 7. binyıl ortasındaki toplumsal örgütlenme değişikliğine kök salan uzun süreli süreçlerle açıklanabileceğini belirtir.
Eşzamanlı gelişmeÇatalhöyük'te MÖ 6500 sonrası toplumsal dönüşüm → Barcın Höyük'ün göçmen çiftçilerce kuruluşu
Hodder, MÖ 6500 sonrasında Çatalhöyük'te artan hareketlilik ve nüfus dağılmasının çiftçi toplulukların Kuzeybatı Anadolu'ya yayılmasıyla ilgili olabileceğini öne sürer. Ancak Barcın'ın kuruluşu (MÖ y. 6600) bu dönüşümden biraz öncedir; ilişki yalnızca olasılık düzeyindedir. Editoryal düzeltme (2026-10-08): otomatik kronoloji denetimi neden olarak gösterilen olayın sonuçtan sonra başladığını tespit etti; bağ türü 'possible_cause' yerine 'contemporaneous' yapıldı.
Katkıda bulunan etkenBarcın Höyük'ün göçmen çiftçilerce kuruluşu → Neolitik yaşamın Anadolu'dan Ege üzerinden Avrupa'ya yayılması
Barcın ve benzeri Kuzeybatı Anadolu çiftçi toplulukları, genetik olarak Avrupa'nın ilk çiftçilerinin kaynağı olan nüfusun parçasıdır.
Tartışmalı ilişkiBarcın Höyük'ün göçmen çiftçilerce kuruluşu → Doğu Trakya'da ilk köy yerleşimleri
Doğu Marmara'daki Neolitik yayılım ile Doğu Trakya'nın ilk köyleri arasındaki ilişki açık değildir: Gerritsen ve Özbal iki bölge arasında kalıcı bir kültürel sınır görürken, Akyol ve ark. Hoca Çeşme ve Aşağı Pınar'da Anadolu ile Doğu Balkanlar arasında önemli kültürel benzerlikler vurgular.