Nedensellik ağı · y. MÖ 560 - 550
Kroisos'un Efes'i kuşatması ve İyon-Aiol kentlerini haraca bağlaması
Kroisos önce Efes'i kuşattı; Efesliler kenti Artemis'e adayıp tapınaktan sura ip gerdi. Ardından diğer İyon ve Aiol kentlerine çeşitli bahanelerle saldırdı ve onları haraca bağladı. Herodotos'a göre Kroisos Yunanları haraca bağlayan ilk 'barbar' kraldır.
Doğrudan nedenDoğrudan sonuçKatkıda bulunan etkenOlası nedenUzun vadeli sonuçTarihsel bağlamEşzamanlı gelişmeTartışmalı ilişki
Bağlar (liste görünümü)
- Tarihsel bağlamKroisos'un Efes'i kuşatması ve İyon-Aiol kentlerini haraca bağlaması → Kroisos'un Halys'i geçip Pteria'yı alması (Kerkenes'in yıkımı ile ilişkisi tartışmalı)
Kroisos Halys'in batısını egemenliği altına aldıktan sonra Halys ötesine yöneldi; İyon kentlerinden haraç ve Delfi gibi kutsal alanlarla ilişkiler seferin ekonomik ve diplomatik arka planını oluşturdu.
- Doğrudan sonuçKroisos'un Halys'i geçip Pteria'yı alması (Kerkenes'in yıkımı ile ilişkisi tartışmalı) → Pteria savaşı
Kroisos'un Pteria'yı alması üzerine Kyros ordusunu toplayıp onu Pteria topraklarında karşıladı.
- Katkıda bulunan etkenPteria savaşı → Sardes önü savaşı (Thymbra adıyla da anılır)
Sonuçsuz savaştan sonra Kroisos Sardes'e çekilip paralı ordusunu dağıttı ve müttefikleri beş ay sonra çağırdı; Kyros bu boşluğu kullanıp hızla Sardes'e yürüdü.
- Tarihsel bağlamPteria savaşı → Harpagos'un İyonya seferi (Phokaia ve Teos halkının göçü)
İyonlar Pteria savaşından önce Kyros'un isyan çağrısını reddetmişti; fetihten sonra Kyros onların Kroisos dönemindeki koşullarla tabi olma önerisini kabul etmedi ve yalnızca Milet ile antlaşma yaptı.