Nedensellik ağı · y. MÖ 1050 - 1000
Arslantepe IIIA.2 surunun yangınla yıkılması ve depolama evresine geçiş
Arslantepe'de Demir Çağı'nın ilk gerçek yapısı olan IIIA.2 suru şiddetli bir yangınla yıkıldı. Ardından gelen Demir Çağı II (IIIB) düzeylerinde alan sıvalı silolar ve çukurlarla depolamaya ayrıldı.
Doğrudan nedenDoğrudan sonuçKatkıda bulunan etkenOlası nedenUzun vadeli sonuçTarihsel bağlamEşzamanlı gelişmeTartışmalı ilişki
Bağlar (liste görünümü)
- Katkıda bulunan etkenMÖ 1198-1196 çok yıllı şiddetli kuraklık (Gordion ardıç halkaları) → Hattuša'nın boşaltılması ve sonradan yanması
Manning ve arkadaşlarına göre MÖ 1198-1196 kuraklığı Hitit İmparatorluğu'nun dağılmasına katkıda bulundu ama onu tek başına yaratmadı; doğrudan nedensellik kanıtlanamaz.
- Tartışmalı ilişkiIII. Ramses'in 'Kuzey Savaşı' kaydı (Medinet Habu, geleneksel olarak 8. yıl) → Hattuša'nın boşaltılması ve sonradan yanması
Medinet Habu yazıtı Hatti'nin istilacılar karşısında düştüğünü ima eder; Hattuša'nın önce boşaltılıp sonra yakıldığına dair arkeolojik kanıt bu doğrudan nedensel anlatıyı zayıflatır.
- Tarihsel bağlamHattuša'nın boşaltılması ve sonradan yanması → Arslantepe'de Demir Çağı'na erken geçiş ve süreklilik
Arslantepe'de yeni ilişkiler Hitit çöküşünden önce başlamıştı; çöküş bu süreci bağımsız bir krallığa dönüştüren çerçeveyi sağladı.
- Tarihsel bağlamArslantepe'de Demir Çağı'na erken geçiş ve süreklilik → Arslantepe IIIA.2 surunun yangınla yıkılması ve depolama evresine geçiş
Arslantepe'de Geç Tunç Çağı'ndan Demir Çağı'na kesintisiz yapılaşma dizisi IIIA.2 suruyla devam eder; surun yangınla yıkılması bu dizinin bir sonraki aşamasıdır.