Nedensellik ağı · y. MÖ 1750 - 1700
Anitta'nın fetihleri ve Hattuša'nın yıkılması
Kuššaralı Anitta, Kaniš/Neša'yı merkez yaparak Asurlu tüccarların koloni ya da istasyon kurduğu güçlü yerel krallıkları tek tek ele geçirmiş ve Hattuša'yı yıkmıştır. Olaylar Hitit arşivinde korunmuş Hititçe bir kopya olan Anitta Metni'nden bilinir.
Doğrudan nedenDoğrudan sonuçKatkıda bulunan etkenOlası nedenUzun vadeli sonuçTarihsel bağlamEşzamanlı gelişmeTartışmalı ilişki
Bağlar (liste görünümü)
- Tartışmalı ilişkiSargon'un Purušhanda seferi geleneği ('Savaş Kralı', šar tamḫāri) → Anitta'nın fetihleri ve Hattuša'nın yıkılması
Torri'ye göre Purušhanda'nın Sargon anlatısına eklenmesi en eski Hitit döneminde Anitta'nın işlerinin anlatılmasıyla teşvik edilmiş olabilir; iki gelenek arasındaki ilişki geriye dönük bir edebî bağdır, nedensel bir tarih ilişkisi değildir.
- Tartışmalı ilişkiAnitta'nın fetihleri ve Hattuša'nın yıkılması → Eski Asur ticaret kolonilerinin sona ermesi
Yerel krallıklar arasındaki çatışmalar ve merkezi devlet kurma girişimleri koloni ticaretinin sonunu açıklamak için önerilen nedenler arasındadır; Hurri ve Mezopotamya kaynaklı gelişmeler de öne sürülmüştür.
- Tarihsel bağlamEski Asur ticaret kolonilerinin sona ermesi → I. Hattušili ile Hattuša merkezli Hitit Devleti'nin kuruluşu
Koloni Çağı'nın sonu ile Eski Hitit Krallığı'nın başlangıcı arasında yaklaşık yüz yıllık belgesiz bir dönem vardır; Hitit krallığı Koloni Çağı kent beyliklerinin siyasi mirası üzerinde kurulmuştur.
- Tarihsel bağlamAnitta'nın fetihleri ve Hattuša'nın yıkılması → I. Hattušili ile Hattuša merkezli Hitit Devleti'nin kuruluşu
Anitta'nın yıktığı Hattuša yaklaşık bir yüzyıl sonra I. Hattušili'nin başkenti olmuştur.