İstanbul tarihi yarımadasının Marmara kıyısında, Bizans Theodosius Limanı kazısı sırasında ortaya çıkan Neolitik yerleşim. Ahşap eserlerin ve farklı gömü geleneklerinin korunduğu nadir bir kıyı yerleşimidir. Özdoğan'a göre deniz seviyesi değişimleriyle kültür dizisini ilişkilendirmeyi sağlayan eksik halkadır.
Yenikapı'da Fikirtepe kültürüne özgü yuvarlak dal örgü kulübelerin yanında dikdörtgen yapılar da bulunmuştur. Gömü uygulamaları basit inhumasyondan ikincil gömüye ve yakmaya kadar uzanır; Özdoğan'a göre Neolitik yaşamın kökenlerinin çekirdek bölgeye bağlanabildiği bir ortamda yakma gömü bu bölgeye özgüdür. Daha geç evrede Vinča ile ilişkili öğeler (ince oluklu ya da kakma çizgisel bezek, Karanovo tipi boynuzlu kulplar, iç kenarı kalınlaştırılmış açık tabaklar) batı kökenli öğelerin İstanbul bölgesine girdiğini gösterir.
Konum
- Modern konum
- İstanbul, Fatih, Yenikapı; Marmaray-Metro kurtarma kazısında Bizans Theodosius Limanı alanının altı
- Bölge
- Trakya
- Koordinat
- 41.0047° K, 28.9522° D
- Kesinlik
- Yaklaşık konum
- Koordinat kaynağı
- wikidata Q3288771
Evreler
- Bataklık kili birikimi (çevresel bağlam)y. MÖ 9150 - 5550Orta güven
Neolitik yerleşimin yakınındaki küçük bir bataklıkta oksijensiz koşullarda biriken koyu gri-siyah kil. 9000-8820 ve 8150-8050 kal. BP'de su rejiminde ani değişimler saptanmıştır; insan etkisine ait belirgin jeokimyasal iz bulunmamıştır.
Yazarların yaş modeli yaklaşık 11.100-7500 kal. BP; 1950 temel alınarak MÖ'ye çevrildi.
- Neolitik yerleşim ve mezarlar (Fikirtepe kültürü)y. MÖ 6400 - 5800Orta güven
Dikdörtgen yapılarla dal örgü kulübelerin bir arada bulunduğu kıyı yerleşimi. Basit gömüler, ikincil gömüler ve yakma gömü bir arada görülür. Neolitik ahşap eserler oksijensiz kil içinde korunmuştur.
Özdoğan Fikirtepe kültürü için MÖ 6400-5800 aralığını Yenikapı dahil bölgedeki C14 tarihlerine dayanarak verir. Mezarların bir kısmı daha geç olan Fikirtepe-Yarımburgaz 4 geçişine aittir; bu evreye ait mutlak tarih okunan kaynakta verilmez.
Uygarlıklar
Tarihsel Olaylar
Yakındaki kayıtlı alanlar
- İstanbul (Sarayburnu çevresi) 2 km
- Kadıköy 7 km
- Fikirtepe 8 km
- Yarımburgaz Mağarası 19 km
- Ağaçlı 30 km