Son Buzul Maksimumu sonrasından Holosen başına uzanan, mikrolitlerle tanımlanan son avcı-toplayıcı toplulukları. Anadolu'da Öküzini ve Karain mağaraları stratigrafik diziyi verir; Pınarbaşı Orta Anadolu platosu için, Direkli ise Orta Toroslar için başlıca kanıttır. Bölgesel farklılıklar belirgindir: Marmara toplulukları Bulgaristan ve Kırım'a, Öküzini ise Levant'a daha çok benzetilir.
Tarihlendirme
Başlangıç Öküzini Birim I (17.000 B.P.) değerinden kaba dönüştürüldü; bitiş Holosen başı olarak alındı. Kartal'a göre Levant Epipaleolitiği yaklaşık 20/18.000-10.000 B.P. arasındadır.
Bilinen merkezler: Karain Mağarası, Öküzini Mağarası, Pınarbaşı (Konya), Direkli Mağarası
Profil
- Sanat
- Öküzini'de taşınabilir sanat örnekleri. Yüksek güven
- Ölü gömme
- Pınarbaşı'nda yerleşim yapılarıyla ilişkisiz bir mezarlık ve aşı boyası serili gömü. Orta güven
- Ekonomi
- Direkli'de yaban keçisine odaklanan mevsimlik av; Pınarbaşı'nda bitki kullanımı sınırlı görünür. Orta güven
- Teknoloji
- Öküzini'de geometrik olmayan mikrolitlerden (sırtı düzeltili dilgicik, mikrogravet) trapez, üçgen ve yarımaylara geçiş; Direkli'de yarımaylar topluluğun yaklaşık yüzde 90'ı. Orta güven
Süreklilik ve dönüşüm
Pınarbaşı'nda Epipaleolitik kaya sığınağı kullanımını kal. MÖ 10.-9. binyıllarda açık höyük yerleşimi izler; kazıcılar bu dizinin daha sonraki yerleşiklik ve tarımı anlamak için anahtar olduğunu belirtir. Yerleşimin Genç Dryas boyunca sürekli olup olmadığı çözülmemiştir.
Yaklaşık etki alanları
- Buluntu yeri dağılımı MÖ 15.050 - 9600 Düşük güven
Okunan kaynaklarda kazısı ve tarihlemesi olan dört alan. Kartal (2003) Marmara, Karadeniz ve Güneydoğu'da başka açık hava alanları da sayar; bunlar bu batch'te tanımlanmadı.
Alanlar belgelenmiş merkezlerin çevresinden türetilir; siyasi sınır iddiası taşımaz.
Tarihsel Olaylar
- y. MÖ 14.000 - 11.000Pınarbaşı'nda Epipaleolitik yerleşim ve mezarlık
- y. MÖ 10.000 - 8001Orta Anadolu'da Epipaleolitikten erken Holosen yerleşimine geçiş (Pınarbaşı açık höyüğü)